Nakon što su Nijemci, zajedno sa svojim lojalnim podanicima ustašama počeli sa progonom Jevreja na početku Drugog svjetskog rata, ta pošast nije zaobišla ni naš grad.
Zbog velikog odliva, progona i ubistava Jevreja iz Zavidovića, oglašava se ugledni trgovac iz Zavidovića Redžep Sulejmanović, koji traži od tadašnjeg reisul-uleme Fehima ef. Spahe da zaštiti Jevreje od progona, da intervenira kod Ante Pavelića. Reisul-ulema Fehim ef. Spaho mu odgovara pismom od 20. 10. 1941. godine u kojem mu saopćava da je nemoguće zaštititi Jevreje od progona jer Nijemci odvode čak i one Jevreje koji su prešli na katoličku ili islamsku vjeru.
Redžep Sulejmanovic 1900-1975
U jednom citatu se navodi kako su “Nijemci digli sve jevreje, pa i one koji su prešli bilo na islam bilo na katoličanstvo”, zaključujući da u takvim situacijama očigledno “nejma fajde od intervencija” (Izvor: Denis Bećirović – NDH i IZ u BiH tokom 1941. godine, Zbornik radova Bosna i Hercegovina 1941: Novi pogledi, Institut za istoriju Sarajevo, str 45 ).
Poznati primjer prelaska sa jevrejske na katoličku vjeru u našem gradu vezuje se za ime Hinka Buhbindera, koji je zajedno sa suprugom Josefinom i dvoje maloljetne djece prešao na katoličku vjeru, uzevši prezime Bedenić. Da bi se spasio, potpisao je ugovor sa Katoličkim župnim uredom (u potpisu župnik Ladislav Buljan) u kojem se odrekao svoje nepokretne imovine u Zagrebu, u zamjenu za kršteni list (izvor: Franjo Marić – Iz ljetopisa župe Zavidovići 1902-2002, str 117).
Dr. Milan Bedenic-1920-1984
Hinko Bedenić se uz pomoć Crkve prebacio u Dubrovnik. Nakon godina teškog života, uz pomoć prijatelja se poslije Drugog svjetskog rata preselio, prvo u Austriju, a zatim u Zagreb, gdje danas žive njegovi potomci. Ovih dana se obilježavaju važni datumi kojima su se Bošnjaci hrabro suprotstavljali zločinima NDH države. Kao rezultat tih hrabrih demonstracija su proizašle Rezolucije iz 1941. godine. Hronološkim redom su donesene Prijedorska (23. septembar), Sarajevska (12. oktobar), Mostarska (21. oktobar), Banjalučka (12. novembar), Bijeljinska (2. decembar) i Tuzlanska (11. decembar) Rezolucija protiv politike progona Srba, Jevreja i Roma.
Za naš mali grad od izuzetne je važnosti ovo pismo reisa Spahe, a isto se može pronaći u Historijskom arhivu Sarajevo (Ostavština Fehima Spahe, SF 726, kut 3) pod nazivom “PISMO REISUL-ULEME FEHIMA EF.SPAHE UPUĆENO REDŽEPU SULEJMANOVIĆU TRGOVCU IZ ZAVIDOVIĆA, 20. 10. 1941.”
Više o prezimenu Bedenić/Buhbinder pronaći na geni.com
autor : Jasmin F. Mehić
